Οι πιο δημοφιλείς θεραπείες γονιμότητας είναι:

Πρόκληση ωορρηξίας
Η πρόκληση ωορρηξίας περιλαμβάνει τη χορήγηση χαπιών (με κλασικό εκπρόσωπο την κλομιφαίνη) ή ενέσεων (γοναδοτροπίνες) με σκοπό την παραγωγή ενός ή περισσοτέρων ωαρίων σε κάθε κύκλο. Η γυναίκα παρακολουθείται με συχνά υπερηχογραφήματα ωοθηκών και ορμονικές εξετάσεις αίματος, ώστε να εξασφαλίζεται η σωστή ανταπόκριση στα φάρμακα. Η γονιμοποίηση γίνεται διαμέσου τακτικής σεξουαλικής επαφής ή σπερματέγχυσης. Οι σημαντικότερες «παρενέργειες» της πρόκλησης ωορρηξίας είναι η πολύδυμη εγκυμοσύνη και η υπερδιέγερση των ωοθηκών (μια σπάνια αλλά δυνητικά επικίνδυνη κατάσταση).


Ενδομήτρια σπερματέγχυση

Ένα ή περισσότερα ωάρια ωριμάζουν με φυσικό τρόπο ή με τη βοήθεια φαρμάκων (παρόμοια με την πρόκληση ωορρηξίας). Όταν αυτά αποκτήσουν ένα ικανό μέγεθος, η γυναίκα λαμβάνει μια ειδική ένεση που προκαλεί απελευθέρωση των ωαρίων από τις ωοθήκες. Παράλληλα, ο σύντροφος δίνει σπέρμα, το οποίο ενισχύεται στο εργαστήριο και τοποθετείται με ειδικό καθετήρα μέσα στη μήτρα. Η σπερματέγχυση δεν απαιτεί αναισθησία και μπορεί γίνει με ασφάλεια σε περιβάλλον ιατρείου. 
Η επιτυχία της σπερματέγχυσης κυμαίνεται στο 15%-20% για κάθε προσπάθεια. Οι σημαντικότερες «παρενέργειες» της σπερματέγχυσης είναι η πολύδυμη εγκυμοσύνη και η υπερδιέγερση των ωοθηκών στην περίπτωση βέβαια που συνδυάζεται με πρόκληση ωορρηξίας.

Εξωσωματική γονιμοποίηση

Είναι η πλέον δημοφιλής θεραπεία γονιμότητας στις μέρες μας. Η γυναίκα λαμβάνει ενέσιμα φάρμακα σε μεγαλύτερες δόσεις συγκριτικά με την πρόκληση ωορρηξίας και τη σπερματέγχυση, με σκοπό την ωρίμανση ενός μεγάλου αριθμού ωαρίων. Όταν αυτά ωριμάσουν, υπό αναισθησία, λαμβάνονται  με μια διαδικασία που λέγεται ωοληψία και αναμειγνύονται στο εργαστήριο με το σπέρμα του συντρόφου. Τα έμβρυα που σχηματίζονται - αν σχηματιστούν - τοποθετούνται στη μήτρα με τη διαδικασία της εμβρυομεταφοράς χωρίς να απαιτείται αυτή τη φορά αναισθησία. Η επιτυχία της τεχνικής εξαρτάται από πολλούς παράγοντες (ιδιαίτερα από την ηλικία της γυναίκας) και κυμαίνεται κατά μέσο όρο στο 35% ανά προσπάθεια.
Η πιο συχνή «παρενέργεια» της εξωσωματικής γονιμοποίησης είναι η πολύδυμη εγκυμοσύνη αν και αυτό εξαρτάται από το συνολικό αριθμό εμβρύων που θα τοποθετήσει ο γιατρός στη μήτρα. Επίσης, χρειάζεται προσοχή, ώστε να αποφευχθεί η υπερδιέγερση των ωοθηκών.

Μικρογονιμοποίηση-ICSI (στο πλαίσιο της θεραπείας με εξωσωματική γονιμοποίηση)

Με τη διαδικασία της ICSI, επιλέγεται από τον εμβρυολόγο ένα «καλό» σπερματοζωάριο το οποίο τοποθετείται μέσα στο ωάριο μέσω μιας μικρής οπής. Εφαρμόζεται σε περιπτώσεις που υπάρχουν σοβαρές διαταραχές στο σπέρμα. Σ΄αυτές τις καταστάσεις είναι σχεδόν αδύνατη η γονιμοποίση των ωαρίων στα πλαίσια της κλασικής εξωσωματικής(IVF), όπου τα ωάρια αναμειγνύονται με πολλά σπερματοζωάρια και η γονιμοποίηση γίνεται από μόνη της στο περιβάλλον του εργαστηρίου.

Χειρουργική θεραπεία ενδομητρίωσης ή συμφύσεων

Η καταστροφή ή αφαίρεση της ενδομητρίωσης - ή των συμφύσεων - γίνεται συνήθως λαπαροσκοπικά. Τα πλεονεκτήματα αυτής της μεθόδου είναι ότι αποφεύγονται οι μεγάλες χειρουργικές τομές, η ανάρρωση είναι ταχύτερη, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις  μπορεί να επιτευχθεί φυσιολογικά εγκυμοσύνη μέσα σε μερικούς μήνες μετά την επέμβαση.

Χειρουργική πλαστική σαλπίγγων
Οι αποφραγμένες σάλπιγγες ανοίγονται με λαπαροσκοπική επέμβαση. Σε αυτήν την περίπτωση, η σύλληψη μπορεί να επιτευχθεί φυσιολογικά.

Χειρουργική θεραπεία κιρσοκήλης στον άνδρα
Η χειρουργική θεραπεία της κιρσοκήλης - διατεταμένης φλέβας στον όρχι παρόμοια με τους κιρσούς στα πόδια - μπορεί να βελτιώσει την ποιότητα του σπέρματος και να επιτρέψει τη φυσιολογική σύλληψη.

 Άλλες θεραπευτικές επιλογές:

Βιοψία όρχεως
 
Σε κάποιες περιπτώσεις αζωοσπερμίας υπάρχει η δυνατότητα να ληφθούν με βιοψία από τους όρχεις σπερματοζωάρια ή πρόδρομες μορφές αυτών(σπερματίδες) ώστε να χρησιμοποιήθουν στα πλάισια της εξωσωματικής γονιμοποίησης για επίτευξη εγκυμοσύνης.

Σπερματέγχυση ή εξωσωματική γονιμοποίηση με σπέρμα από δότη

Αν ο σύντροφος επίσης δεν έχει καθόλου σπερματοζωάρια στο σπέρμα και η βιοψία αποτύχει να εντοπίσει σπερματοζωάρια, τότε υπάρχει η δυνατότητα χρήσης σπέρματος από υγιή δότη. Η μέθοδος που θα χρησιμοποιηθεί (σπερματέγχυση ή εξωσωματική) εξαρτάται από το αν υπάρχουν συνοδοί παράγοντες υπογονιμότητας στη γυναίκα π.χ. αποφραγμένες σάλπιγγες.

Εξωσωματική γονιμοποίηση με ωάρια από δότρια

Αν η γυναίκα δεν παράγει καθόλου ωάρια (πρόωρη εμμηνόπαυση) ή δεν παράγει αρκετά ωάρια στα πλαίσια της εξωσωματικής γονιμοποίησης, μπορεί να ωφεληθεί από τη χρήση ωαρίων από νεαρή, υγιή δότρια. Σε αυτήν την περίπτωση βέβαια, απαιτείται η χρήση της μεθόδου της εξωσωματικής γονιμοποίησης (ώστε να ληφθούν τα ωάρια από τη δότρια).

Ανάδοχη εγκυμοσύνη

Αν οι ωοθήκες λειτουργούν καλά, αλλά η μήτρα λείπει (π.χ. μετά από υστερεκτομή) ή  η γυναίκα πάσχει από σοβαρό πρόβλημα υγείας που κάνει απαγορευτική μια εγκυμοσύνη(π.χ. σοβαρή καρδιολογική πάθηση), τότε υπάρχει η δυνατότητα τα έμβρυα να τοποθετηθούν σε υγιή γυναίκα που θα κυοφορήσει το έμβρυο. Στην περίπτωση αυτή, το παιδί θα έχει το γενετικό υλικό της γυναίκας από την οποία ελήφθησαν τα ωάρια.

Υιοθεσία

Η επιλογή της υιοθεσίας υπάρχει πάντα για ένα ζευγάρι που δεν έχει καταφέρει να αποκτήσει παιδί, ακόμα κι αν έχει εξαντλήσει τις υπάρχουσες θεραπείες. Προτού προχωρήσει το ζευγάρι σε μια υιοθεσία, είναι σημαντικό να έχει ενημερωθεί σχετικά με τα νομικά, ηθικά και ψυχολογικά θέματα που περιβάλλουν αυτήν την αξιέπαινη πράξη, ώστε να  εξασφαλιστεί η ευτυχία του παιδιού και της οικογένειας γενικότερα.
roussa72@